နိဒါန္
ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ဝြံ၊ နကုႝလညာတ္ပေရင္ဂကူမန္ၐါဍဳင္ (မန္ဍဳင္ဗဿံက္ ကုႝဍဳင္ပလုိတ္) တအ္ ဆုႝဂဗ သၸသဘင္သ႘ကၜ႘ ညးသကအ္ ပႜဲကုႝသှာံ သကၠရာဇ္သာသှာ (၂၅၃၈)၊ သကၠရာဇ္ခေရတ္ (၁၉၉၅) တုဲ ဒက္ပၱန္ကၜဳင္ ရ။ အခိင္ဂွ္ဝြံ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိဂွ္ ေကတ္အဆက္တက္က်ာကုႝ အလုႝအသ႘ပှာန္ (နဝတ) တဲု ယဝ္ရ စပ္ကုႝပေရင္ ဂကူ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ ဟုီဂးဟြံဂြံမၢး၊ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ဂွ္ သၸစှးသြက္ဂြံဟုီဂးအာေရာင္ ကုိပ္ကၜာေတံ ကႜဳိပ္သၠိဳပ္ ၐါဍဳင္တအ္ တုပ္စုိတ္ကၜဳင္ရ။ ပႜဲအခိင္ ဒက္ပၱန္တဿိေတံမၢး ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိေလဝ္ ပါလုပ္နဒဒွ္ ဂေကာံတုိင္ခ႘ မြဲဂေကာံ ရ။ လကၠရဵဏအ္ ဒဿႏူျဒဟတ္ဒ႐ုိဟ္ အလုႝအသ႘ပှာန္တုဲ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ ဒးႏုက္တိတ္အာ ပႜဲကုႝသှာံ သကၠရာဇ္ (၁၉၉၉) ရ။ စႏူအခိင္ဂွ္တုဲ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ဒုင္သဇုိင္ကုႝ ဂေကာံမဟာဇန္နာနာ ပႜဲဇုိင္ေဒသပယ်ဳႝ၊ အပႜဲ ဍဳင္ေသံ၊ အပႜဲဍဳင္မန္ေတံ ညိညတုဲ ဆက္တုဲခ်႘ဒရာင္အာ ပေရင္ဂကူ နနဲၐုိဟ္ဟ္ႀသိဳဟ္ဟ္ရ။
အကာဲအရာပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ပေရင္ဂကူမန္ဂွ္ ၿပံင္သၜာဲကၜဳင္ႏြံရ။ စပၱံႏူသကၠရာဇ္ခေရတ္ (၂၀၀၄) တုဲ ႏူကုႝေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ သၸသကုိပ္သၠေကာ္ကၜဳင္သၻင္ သ႘ကၜ႘ေကာန္ဂကူမန္ရ။ ပႜဲကုႝသကၠရာဇ္ (၂၀၀၈) ဂွ္ ညးစှး ဂကူမန္ ႏူဍဳင္မန္၊ ညးစှးႏူကုႝတိဍာ္ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ၊ ညးစှးႏူကုႝ ဇုိင္ပယ်ဳႝကုႝဍဳင္ေသံ ေကုာံ ညးစှးမန္ဍဳင္သအာင္ တအ္ ပါလုပ္ဒက္ပၱန္ကၜဳင္ ''ဂေကာံပံင္ေကာံ ပေရင္ဂကူမန္'' (Mon Affairs Union) ရ။
ဒတူလုိင္ ''ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္'' ဗုီျပင္တဿိ
စတံႏူကုႝ ကႜဳိပ္သၠိဳပ္ဂကူမန္တအ္ ခ်႘ဒရာင္ကၜဳင္ သြက္ဂြံဒက္ ဂေကာံပံင္ေကာံပေရင္ဂကူမန္ အတုိင္ အလုံဂကူမန္မြဲတုဲ ''ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္'' သၸစှးဒတူလုိင္ကၜဳင္ သြက္ဂကူမန္ ပႜဲကုႝေဒသဇုိင္ပယ်ဳႝကုႝဍဳင္ေသံရ။
ပႜဲကုႝေဒသဇုိင္ပယ်ဳႝဝြံ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ စတုဲစန္ဒက္ ဂအုံညးဍဳင္ကြာန္ အတုိင္ဗြဲသဿဝ္ဝြံရ။
(က) ပႜဲေဒသ ပြိဳင္ဍဳင္သင္ခလပူရ႘ဝြံ ဟုိတ္ႏူဂုဏ္မဟာတၜဂုဏ္အၥာက်ာ္ေဇှာ္ဝင္ကတုဲ ဂကူမန္တအ္ ၿဂိပ္ဒဵ တိတ္ကၜဳင္ ႏူကုႝဍဳင္မန္ေတံ ဗှတ္ (၅၀-၆၀) သှာံဂွ္ တန္တဵဒဿံင္တုဲ ၐုိတ္သၸမာန္ သၸစှးဒတုဲဖုႝညးတအ္ရ။
(ခ) ဂကူမန္တအ္ ဒးၿဂိပ္တိတ္ကၜဳင္ ႏူကုႝဍဳန္မန္ဂွ္ ဆၐုိတ္ပႜဲကုႝပြိဳင္ဍဳင္ဝင္ကသဿးဟြံေသင္၊ သုီကုႝပြိဳင္ဍဳင္ ထံင္ေခှာန္` ပြိဳင္ဍဳင္သာဲယ်ံက္တအ္ေလဝ္ ႏြံတဵတဿာဂလုိင္တုဲ ႏူကုႝဂေကာံ ၐုိတ္သၸမာန္ ေရင္တၜဳင္သြက္ ဂုဏ္ဖုႝညးတအ္ႏြံရ။
(ဂ) ပႜဲကုႝေဒသပယ်ဳႝဝြံ ရန္တဿအ္ကုႝ ကံကုသုႝဂကူမန္၊ မန္တအ္ေသၢာံဖန္က္ေကတ္မာန္ ရန္တဿအ္တုဲ ဂေကာံ အေခါင္အရာမှိဟ္၊ ဂေကာံမ႘ဒ႘ယာ၊ ဂေကာံသဿတ္၊ ဂေကာံရံင္စံင္ညးၿဗဵကုႝ ေကာန္ငၛာ္ကုီ ဂေကာံ တှဟ္သအာင္တအ္ မံက္ကၜဳင္တဿာဂလုိင္ရ။ ဂေကာံမဟာဇန္ဏအ္ဝြံ ဒွ္ျဇဟတ္ကုႝ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဂကူမန္တုဲ ႏူကုႝဂေကာံ ည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ၐုိတ္သၸမာန္ စန္ဒက္သၸစှး ညးတအ္ကုီရ။
ပႜဲကုႝလေဒါဝ္ဍဳင္ေသံကုီ၊ ေဒသလၸာ္သၜဳင္က်ာဍဳင္ေသံဝြံ မန္ဍဳင္ေသံ၊ သဿာကေမၜာန္မန္ ႏူကုႝဍဳင္မန္တအ္ ႏြံရ။ ရံင္အာကုႝ အကာဲအရာ ေလာန္ကၜဳင္ ဗှတ္ (၄-၅) သှာံေတံမၢး မန္ဍဳင္ဗဿံက္ (မန္ဍဳင္ေသံ) ကုႝ သဿာကေမၜာန္ မန္ဍဳင္မန္ေတံဂွ္ ဗြဲဗှတ္ေထက္ႀကိဳက္ ေကၜာံစပ္ညး သကအ္ႏြံရ။ ပႜဲကုႝဍဳင္ေသံဝြံ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ စန္ဒက္ သၸစှးကၜဳင္အတိုင္ဗြဲသဿဝ္ဝြံရ။
(က) မန္ဍဳင္ဗဿံက္ (ဝါ) မန္ဍဳင္ေသံတအ္ဝြံ ပႜဲကုႝညးတအ္ ဂေကာံညးစှးခုိင္င္ကၜဳိက္က္ႏြံဒဿံင္ရ။ ဂေကာံတအ္ ဝြံ ''ေဗာ္သြးေသံမည္'' (Thai Roman Association ကုႝ '' ဂေကာံသဿတ္ဝုတ္ဗၜာဲ ဍဳင္ၐံင္ကံက္'' (Mon Community – Bangkok) ႏြံဒဿံင္တုဲ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ မန္ဍဳင္ေသံတအ္ႏြံမၢး၊ မန္ဍဳင္မန္တအ္ သြက္ဂြံဗုိင္ ေရင္တၜဳင္ကုႝမာန္ ဗုိင္ဆဝ္မၛဳဟ္ႏြံရ။
(ခ) ပႜဲကုႝအလုံမြဲဍဳင္ေသံဂွ္ သဿာကေမၜာန္မန္ ႏူကုႝဍဳင္မန္ပ႙ုတအ္ ကၜဳင္ေကၜာန္စမံင္ႏြံဒဿံင္ဂၜဳိင္ႏူကုႝ (၅) ကုိဋ္ ရ။ သဿာကေမၜာန္မန္ ဂမၜဳိင္တအ္ဂွ္ ေလာန္ကၜဳင္ ႏူအခိင္ (၁၅) သှာံ (၂၀) သှာံေတံရ။ ကၜဳင္ေကၜာန္စဒံဿင္ ပႜဲကုႝဍဳင္ေသံတုဲ ဗြဲမဂၜိဳင္ဟြံလုပ္ဗဗြဲဓရ္ရ။ ဟုိတ္ႏူဂွ္ရ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ သြက္စုႝဒှာအေခါင္အရာ သဿာကေမၜာန္ တအ္ကုီ၊ သြက္ပေရင္ပညာကုႝ ပေရင္ထတ္ယုတ္ကုီ၊ သြက္ပေရင္ကၜဳိဟ္ခၜင္ညးတအ္ကုီ၊ ၐုိတ္သၸမာန္ ေရင္တၜဳင္ေကၜာန္ၐုိတ္ကုီရ။
(ဂ) ပႜဲကုႝဍဳင္ေသံဝြံ ယဿဳဂကူမန္ ဂြံဒယွ္တွ္တမႛဝ္ဂွ္ အဓိကစပ္ကုႝပေရင္ထိင္ဒဝ္ ေယန္သှာင္အခိုက္ကှာဂွ္ ပဿိက္ေဇှာ္ေကြံရ။ ပႜဲဍဳင္ေသံကုီ ပႜဲကုႝေဒသဇုိင္ပယ်ဳႝေတံကုီ ဂေကာံထိင္ဒဝ္ မင္မြဲေယန္သှာင္မန္ ႏြံတဵဒဿံင္ ဂၜဳိင္ကုႝဂေကာံတုဲ၊ သြက္ဂြံပါလုပ္ကၜဳင္ပႜဲကုႝဗြိဳင္ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ စန္ဒက္ကၜဳင္တုဲ ပႜဲကုႝဗြိဳင္ထၞးပ်း ေယန္သှာင္ ပႜဲဍဳင္ေသံဏအ္ ေသၢာံပါလုပ္မာန္ ေရင္တၜဳင္ကၜဳင္ရ။
သ႐ုပ္မၢး၊ အတုိင္ပၱိဳန္ထၞးလဝ္ ဗြဲလၱဴေတံရ၊ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ဂွ္ ခ်႘ဒရာင္ကၜဳင္ ပေရင္မှိဟ္၊ ပေရင္ ေယန္သှာင္ဂွ္ဂၜဳိင္ရ။ ဆဂး ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ဂွ္ ဆက္တုဲ ခ်႘ဒရာင္ဒဿံင္ ပေရင္ဂကူ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ အတုိင္ ဗြဲသဿဝ္ရ။
(က) ပႜဲအရာခ်႘ဒရာင္ ပေရင္ဂကူဂွ္ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ပါလုပ္ကတုိင္ကတုိင္ကဿဟ္ဟ္ပႜဲစြံကုႝ ''ဂေကာံပံင္ေကာံပေရင္ဂကူမန္ (MAU) ''ရ။ ပႜဲကုႝဒှာဲ သဘာပတိဂွ္ ဥကၠ႒ နာဲသုန္ဓုန္၊ ပႜဲကုႝဒှာဲ ညးအုပ္ကာနာနာဂွ္ ''နာဲလ်းရတ္''တအ္ေကတ္တာလ်ဳိင္ ပါလုပ္ခ်႘ဒရာင္ ဗေဂတ္စက္ ဂေကာံပံင္ေကာံရ။
(ခ) ပႜဲအရာခ်႘ဒရာင္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ကံကုသုႝဂကူမန္ ဂကူမန္တံ ဂြံကေလင္ဖန္က္ေကတ္မာန္ဂွ္ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ပါလုပ္ကၜဳင္ မြဲစြံကုႝ ''ကံင္သ႘ေကာန္ဍဳင္အေရင္ကဿိန္ဍဳင္ (ဗဿာ) (Ethnic Nationalities Council – ENC) တုဲ ခ်႘ဒရာင္ကၜဳင္ရ။ ပႜဲကုႝသဘင္သ႘ကၜ႘ ENC အလန္ဆ႒မဂွ္ ဒု-ဥကၠ႒ ''နာဲကသုမန္'' ဒးဒုင္႐ုဲစွ္ ဖက္ေဆာညးအုပ္ကာနာနာတုဲ ပါလုပ္ခ်႘ဒရာင္ကၜဳင္ရ။
ပေရင္ခ်႘ဒရာင္ ပြိဳင္ (၆) ဂိတု
ပႜဲကုႝသကၠရာဇ္ခေရတ္ (၂၀၁၀)၊ သကၠရာဇ္သာသှာ (၂၅၅၃) ကၜာဟြံဂြံအုိတ္ဍင္ဍင္ဂွ္ ဂေကာံည႘သဿဟ္ ဂကူမန္ ေကၜာန္သၸသဘင္သ႘ကၜ႘ အလန္ဆ႒မတုဲ ကေလင္သၸဒတန္ေသှာတ္ဝ္ ဒက္ပၱန္ဂေကာံ၊ ကေလင္ေဖ်ံ ပေရင္ကေမၜာန္၊ ကေလင္႐ုဲစွ္ကမၼတ႘ ေကင္ကာဗဟုႝကုႝ ကမၼတ႘ဗဟုႝတအ္ရ။
ပႜဲကုႝပြိဳင္ (၆) ဂိတု ႏူကုႝဂိတုေဂ်ာန္ဂ်ဝါရ႘ စုႝကုႝစုိပ္ ဂိတုေဂ်ာန္ဂွ္ အတုိင္ေလဿင္ေသှာတ္ဝ္ ဒက္ပၱန္ဂေကာံ မေဖ်ံလဝ္ေဟင္၊ ကမၼတ႘ေကင္ကာဗဟုႝ ဂဇံေကာံဓ႐ုီပိဝါမာန္ရ။ ပႜဲကုႝေကာံဓရုီဝြံ အတုိင္ႏူကုႝ သၻင္သ႘ကၜ႘မေဖ်ံလဝ္ မူဝါဒပေရင္ကေမၜာန္တအ္ဂွ္ ကေလင္သၛ႘ဂၜိပ္တုဲ ဓမံက္ကၜဳင္႐ုပ္ရဵ ပေရင္ကေမၜာန္ရ။ ကေမၜာန္ဓမံက္႐ုပ္ရဵ ပြိဳင္ (၆) ဂိတုဂွ္ အတိုင္ဗြဲသဿဝ္ဝြံရ။
(က) ပေရင္ဂကူ/ဘာသာ/သာသှာ/ေယန္သှာင္
ပႜဲကုႝဂိတုဖဝ္ရဂိုန္ ေပင္ဂွ္ ႏူကုႝဘာအံင္ဓိ ပြိဳင္ဍဳင္ထံင္ေခှာန္ဂွ္ ေကၜာန္သၸပၱိဳန္ကႜိဳင္က်ာ္တုဲ ႏူကုႝ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ သၸဒတန္ကုႝ ဌာန္ဒတန္ေယန္သှာင္မန္ (ဍဳင္ဝင္က) ပါလုပ္ဗုိင္ကၜဳင္ႏြံရ။
ႏူကုႝဌာန္ဒတန္ေယန္သှာင္ထၞးပ်းကုႝ ကိြင္ကြိဳက္/ ေယန္သှာင္ ပိြဳင္ (၂) ဗၱံ (ဗၱံ ၁၄ မံက္ ကုႝ ဗၱံ ဂိတုေပင္) ႏြံရ။ ပႜဲကုႝပြိဳင္ (၂) ဗၱံဏအ္ ေကာန္ဂေကာံႏူကုႝ ဌာန္ဒတန္ေယန္သှာင္မန္ လဿိဟ္မှိဟ္ (၃၂) တၜတအ္ပါလုပ္တိင္တက္တုဲ ထၞးကၜဳင္ကြိင္ကြဳိက္ေယန္သှာင္ရ။ ပႜဲေဒသထံင္ေခှာန္ဂွ္ ဂေကာံကြိင္ကြိဳက္/ ေယန္သှာင္ ခ်ဳိတ္တ္ပၜဳိတ္တ္ခုိင္ကၜဳိက္ ဟြံမြဲဏီတုဲ ညးမဗုႝေပဲါေယန္သှာင္တအ္ ဂြံတီကၜဳိဟ္ကၜဳင္ ပေရင္ ေယန္သှာင္မန္ႏြံရ။
(က-၂) သၻင္အတး/ ဒုင္တၜဳင္ကြးဘာ ပႜဲတကၠသုႝမဟ႘ဒန္
ပေရင္ထၞးပ်းေယန္သှာင္ဂကူမန္ဂွ္ ပႜဲကုႝဗိြဳင္ဂကူမန္တအ္သဿးဟြံေသင္ ဂကူေသံ အဓိက တကၠသုႝကုႝ ကြးဘာဍဳင္ေသံတအ္ေလဝ္ စုိတ္ လုပ္စႏြံရ။ ၐုိတ္ရသၻင္အတးတုဲဒွ္အာကုီေလဝ္၊ နကုႝတင္ရန္တဿအ္ သြက္ဂြံ ထၞးပ်းစအတးအခုိက္မန္ ပႜဲစဿတ္တၛဲ (၁၉) ဂိတု ေအပေရဝ္ တုဲ ႏူကုႝတကၠသုႝမဟ႘ဒန္ (Mahidol University) ႏူကုႝခ႐ုိင္ကာန္ပူရ႘တအ္ ေကာ္ဘိက္နင္တုဲ ႏူကုႝဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ သၸသဇုိင္ကုႝ ဌာန္ ဒတန္ ေယန္သှာင္ေကာန္ဂကူမန္ (ဍဳင္ဝင္က)၊ ဂေကာံမင္မြဲထိင္ဒဝ္ ျပေဝဏ႘ဂကူမန္ (ကြာန္ဟိဃသာ) တအ္ ပါလုပ္ဗုိင္အာ႐ုီဗင္ကုီရ။ အၥာဘာ တကၠသုႝတအ္ ဍဳိက္ကႜဳိပ္တုဲ ေကၜာန္သၸကၜဳင္သၻင္အတး အခုိက္မန္ပြိဳင္မြဲတၛဲရ။
ပႜဲစဿတ္တၛဲ (၈) ဂိတုေမဂွ္ ႏူကုႝကြးဘာ ASEAN ကုႝဍဳင္ပိဍဳင္ (ဍဳင္ၾကဳက္၊ ဍဳင္ဂ်ာပန္ကုႝ ဍဳင္ကဝ္ရ႘ယ်ာ) ဗှတ္ (၁၂၀) တၜ တအ္ မိက္ဂြံ ဗုႝပေရင္ေယန္သှာင္ဂကူမန္တုဲ ႏူကုႝဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ဗုိင္ေရင္တၜဳင္ထၞးပ်းကုႝ အခုိက္တိင္တုိက္ကြိဳင္ကြိဳက္ေကုာံ ေလွ္ေယန္ သှာင္မန္ရ။ ဌာန္ဒတန္ေယန္သှာင္ ေကာန္ဂကူမန္ (ဍဳင္ဝင္က) ကုႝ ဂေကာံမင္မြဲထိင္ဒဝ္ ျပေဝဏ႘ဂကူမန္ (ကြာန္ဟိဃယာ) တအ္
ေလဝ္ ဗုိင္ထၞးပ်းကုႝေယန္သှာင္ႏြံရ။ ဟုိတ္ႏူပေရင္ ထၞးပ်းသာ္ဏအ္ဝြံတုဲ ပ႐ူဂကူမန္တအ္ ဒယွ္တွ္ကၜဳင္ အၾကာဂကူညးဂမၜဳိင္တအ္ရ။
(ခ) ပေရင္ဂကူ/ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္
(ခ-၁) ပါလုပ္ပႜဲတၛဲေကာန္ဂကူမန္
ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္တအ္ဝြံ နကုႝဂေကာံဇကု သြက္ဂြံေကၜာန္ဗဒွ္ပတုိန္ တၛဲေကာန္ဂကူမန္ဂွ္ ဟြံေဖ်ံလဝ္ အစ႘အဇန္ရ။ ဆဂး ေကတ္လညာတ္ဂေကာံနာနာ မှဳံတန္တဵဒဿံင္ ပႜဲဍဳင္ေသံအုိတ္တုဲ ခ်ဴပၲိတ္ လိက္လေလာင္တရး တၛဲေကာန္ဂကူမန္ မရႏုက္ကုႝ (၆၄) ဝါ မြဲတှးႏြံရ။ ပႜဲကုႝ လိက္လေလာင္တရးမၢး ဂေကာံ (၂၄) ဂေကာံပံင္ေကာံပါလုပ္ရ။
ပႜဲကုႝတၛဲေကာန္ဂကူမန္ ေကၜာန္ဗဒွ္ပႜဲကုႝအလုံမြဲဍဳင္ေသံဂွ္ ကႜဳိပ္သၠိဳပ္ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္တအ္ အာဗုိင္ျဒဟတ္ႏြံရ။ ပႜဲကုႝ တၛဲေကာန္ ဂကူမန္ ဘာၾကဳင္ထပွ္ဂွ္ ဥကၠဌ နာဲသုန္ဓုန္ ဗုိင္ကုႝျဒဟတ္ႏြံရ။ ပႜဲကုႝတၛဲေကာန္ဂကူမန္ ဍဳင္မဟာခ်ာဲဂွ္ ဒု-ဥကၠဌ နာဲကသုမန္ကုႝ ဖက္ေဆာညးအုပ္ကာနာနာ နာဲလ်းရတ္ အာဗုိင္ကုႝျဒဟတ္တုဲ၊ နာဲလ်းရတ္ ေရင္တၜဳင္ နဒဒွ္ လ်ဳိင္သဘင္ကှာရ။ ေကင္ကာ ဂေကာံည႘သဿဟ္ မြဲတၜ “နာဲေကာတၜရတ္” ဗုိင္ကုႝျဒဟတ္ ပႜဲကုႝတၛဲေကာန္ဂကူ “ဖူဏာံရန္” ကြာန္မန္ ပႜဲကုႝဇုိင္ပယ်ဳႝဍဳင္ေသံရ။ ဖက္ေဆာညးအုပ္ကာ “နာဲသဟမန္” ဂွ္ အဓိကဗုိင္ကုႝျဒဟတ္ ပႜဲအရာပေလဝ္စသဘင္ကှာ ပႜဲကုႝဗိြဳင္မန္ဍဳင္ေသံ ေကၜာန္ဗဒွ္ ပႜဲပြိဳင္ဍဳင္ “ဖရပေဍာင္” ရ။ ပႜဲကုႝတၛဲေကာန္ဂကူမန္ ဍဳင္ဖရပေဍာင္ဂွ္ ရဲဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ဗြဲမဂၜိဳင္ ဂြံတုိန္စုိပ္ကုီရ။
(ခ-၂) တၛဲဟံသာဝတ႘လုီ
နကုႝပေရင္ခ်႘ဒရာင္ဂကူ ေဇှာ္ေဇှာ္မြဲသာ္ဂွ္ နကုႝကႜဳိပ္သၠိဳပ္ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္တအ္ကုႝ ဂေကာံ႐ုင္ တအ္ ဗုိင္ေရင္ေကၜာန္ၐုိတ္ကႝု တၛဲဟံသာဝတ႘လုီ မဒွ္ရ။ နာဲကသုမန္ကုႝ နာဲလ်းရတ္ ကုႝဂေကာံ႐ုင္ ပႜဲဝင္ကဂမၜဳိင္ ေကၜာန္ၐုိတ္သဘင္ကှာ သြက္တၛဲဟံသာဝတ႘လုီ ပႜဲဗြိဳင္ေဒသပယ်ဳႝရ။ နာဲေကာတၜရတ္ကုႝ ဂေကာံ႐ုင္ ႏူကုႝ သမဂၢသဿာကေမၜာန္ရးမညတအ္ ဗုိင္ေကၜာန္ၐိုတ္ေရင္တၜဳင္ကုႝ တၛဲဟံသာဝတ႘လုီ ပႜဲကုႝ႐ုင္မဟာခ်ာဲရ။ ပႜဲကုႝသဿဝ္ ပေရင္အာကႜဳိပ္ “ဂေကာံပံင္ေကာံပေရင္ဂကူမန္” တုဲ ႏူကုႝဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ပါလုပ္ကုႝလညာတ္ သြက္လိက္ လေလာင္တရး တၛဲဟံသာဝတ႘လုီရ။ သြက္သဿာကေမၜာန္မန္ ႏြံဒဿံင္ ပႜဲကုႝေဒသနာနာတအ္ ယဝ္ရ ညးတအ္ ႏြံပဿိက္ကၜဳင္ စပ္ကုႝဝင္ တၛဲဟံသာဝတ႘လုီကုီ လိက္လေလာင္တရးကုီ ႏူကုႝ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ဗုိင္ပလံင္ ဗစုိပ္ကုႝ ႏြံရ။
(ခ-ဂ) ခ်႘ဒရာင္ မြဲစြံကုႝ ဂေကာံပံင္ေကာံဂကူမန္
ပႜဲကုႝဍဳင္မန္ပ႙ုေတံဝြံ၊ သဿတ္တအ္ဗြဲမဂၜဳိင္ စကာဒဿံင္ဂဥဳဲၐူမာယတုဲ လုီလာ္ႏြံဒဿံင္ေရာင္ ႏူကုႝမဟာဇန္ ညးဍဳင္ကြာန္ ႏူကုႝဍဳင္မန္ပ႙ုေတံ ဟုီဂးကၜဳင္တုဲ ႏူဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ မြဲဟာန္ေကုာံ ဂေကာံမပါလုပ္ပႜဲကုႝ ဂေကာံပံင္ေကာံတအ္ဂမၜဳိင္ ခ်႘ဒရာင္ကၜဳင္ သြက္ဂြံကုႝပညာ စုႝဒှာသဿတ္တအ္ ညံင္ဟြံဂြံ စကာဂဥဳဲၐူမာဲ ႏြံရ။
ပံင္ေတာဲကုႝ ဂေကာံပံင္ေကာံတုဲ ပႜဲကုႝေဒသဍဳင္ေသံဏအ္ ဗြဲမဂၜိဳင္ေလဝ္ သြက္ဂြံတက္ကုႝကာတ္ (ID Card) စဿတ္သမၲီဂကူမန္ဂွ္ ကမၼတ႘ေကင္ကာ “နာဲမန္ေအ” ကုႝ “နာဲသဟမန္” ေကုာံ ဂေကာံ႐ုင္ဂမၜဳိင္ ခ်႘ဒရာင္မံင္တုဲ လဿဳဟ္မၢး တက္ဂြံဗုီတှး စဿတ္သမၲီပႜဲကုႝဍဳင္ေသံ ဗှတ္ (၅၀၀) တှးျပင္ တုဲဒွ္ကုီရ။
(ခ-ဃ) ပါလုပ္ခ်႘ဒရာင္ ဒပ္ပံင္ေကာံ ေကာန္ဍဳင္အရင္
ဒုင္သဇုိင္ကု ကံင္သ႘ေကာန္ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္ (ENC) တုဲ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ဂွ္ ခ်႘ဒရာင္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မြဲစြံႏြံရ။ ပႜဲကုႝ ပေရင္ခ်႘ဒရာင္တအ္မၢး
၁။ အလုႝအသ႘ဍဳင္ဗဿာေတံဂွ္ေကၜာန္ကုႝ ေပဲါ႐ုဲမာဲ ဟြံသၟးဇၛး ဟြံတပ္တးတုဲ ႏူကုႝ ေဍံတအ္ေဟင္ သြက္ဂြံထပ္ေကတ္ အဝုႝပှာန္ေရာင္ဂွ္ ထံက္ထၞးကၜဳင္ရ။
၂။ ႏူကုႝအလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ကုႝျဒဟတ္ဒ႐ုိဟ္ ေကာန္ဍဳင္အရင္ ေဒံါလဝ္ပန္ေပွာ္ဂမၜဳိင္ဂွ္ ေဍံဟြံဒးကုႝ ဂၜံင္တရဵတုဲ ပေရင္ပန္ေပွာ္လုီအာမာန္၊ လၲဳဲ ပှာန္အပႜဲဍဳင္ဒွ္မာန္ေရာင္ကုႝလညာတ္ရ။
၃။ အေဃာဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ကုႝ ညးစှးဍဳင္မန္တအ္ ပါလုပ္ ပႜဲကုႝသဘင္သ႘ကၜ႘ ENC အလန္ဆ႒မဂွ္ ပႜဲကုႝေဒသေကာန္ဍဳင္အရင္ဂမၜဳိင္ အလုႝအသ႘တဿိတအ္ ထပက္ရံင္ပှာန္တုဲ ပှာန္တအ္ဏအ္ ညံင္ဂြံေဒံါအာဂွ္ အာတ္မိတ္ကၜဳင္ရ။ ပႜဲကုႝ သဘင္သ႘ကၜ႘ပြိဳင္ (၃) တၛဲဂွ္ ပါလုပ္ကတုိင္ကတုိင္တုဲ ဗုိင္ေကတ္တာလ်ဳိင္ႏြံရ။
(ဂ) ပေရင္ပညာ
(ဂ-၁) ဘာဗေတာန္လိက္ သြက္ေကာန္ငၛာ္သဿာကေမၜာန္ဂမၜဳိင္
ႏူကုႝသမဂၢသဿာကေမၜာန္ရးမည ကႜိဳက္ပ္တုဲ သြက္ေကာန္ငၛာ္ သဿာကေမၜာန္မန္တအ္ဂွ္ ပံက္ကၜဳင္ဘာ (၄) ဒှာဲရ။ ပႜဲကုႝအခိင္ ဘာေသံတအ္ ပံက္ဂွ္ေဟင္၊ သမဂၢသဿာကေမၜာန္ရးမည ပံက္ကၜဳင္ဘာတအ္ရ။ ဘာတအ္ဝြံ (က) ဘာေဒသပူေကက္၊ ကြားဘာ ႏြံဗှတ္ (၅၀) တၜျပင္၊
(ခ) ဘာသူရာတ္၊ ကြးဘာႏြံဗှတ္ (၃၀) တၜျပင္၊ (ဂ) ဘာဝါတ္စာေရဲ ကြးဘာႏြံဗှတ္ (၃၀) တၜ ကုႝ (ဃ) ဘာရနံင္ (ဗက္ဗေတာန္အၾကာကြးဘာ)၊ ကြးဘာႏြံဗှတ္ (၃၀) တၜရ။ မၛးႏူကုႝဘာသြက္ ေကာန္ငၛာ္တအ္တုဲ ပႜဲကုႝေဒသမဟာခ်ာဲဂွ္ ႏူသမဂၢသဿာကေမၜာန္ရးမည သုီကုႝပံက္လဝ္ဘာ သြက္သဿာကေမၜာန္ ဂမၜဳိင္ဂြံလၛဳတ္ Computer ႏြံရ။ မြဲဂိတုမၢး သဿာကေမၜာန္ဗှတ္ (၁၀၀) တၜတအ္ ကၜဳင္ဗေတာန္ရ။
(ဂ-၂) ဗေတာန္လိက္မန္ ပႜဲဘာအလုႝအသ႘ေသံ
ပႜဲကုႝဘာဗေတာန္လိက္ ပြိဳင္ဍဳင္သင္ခလပူရ႘ (ဍဳင္ဝင္က) ဂွ္ ေကာန္ငၛာ္ဂကူမန္တအ္ ႏြံတန္တဵဒဿံင္ ဗြဲမဂၜဳိင္ ရ။ အတိုင္ေသှာတ္ဝ္ဥပေဒ ဌာနဝန္ေဇှာ္ ပေရင္ပညာဍဳင္ေသံမၢး၊ ဇဿာပ္ေကာန္ငၛာ္တအ္ အေခါင္ဗေတာန္ပညာ ဒးႏြံေရာင္၊ ဓမံက္ထၞးလဝ္သာ္ဝြံ ႏြံရ။ ဟုိတ္ဂွ္ရ ပႜဲကုႝဘာဗေတာန္လိက္ဘာေသံဂမၜဳိင္ သြက္ဂြံဗေတာန္လိက္မန္ ခ်ဳိတ္တ္ပၜဳိတ္တ္ဂွ္ ႏူကုႝ အစ႘အဇန္ပေရင္ပညာၐါဘာသာ ဂစာန္ကၜဳင္ႏြံရ။
စပ္ကုႝ ပေရင္ပညာလိက္မန္ ပႜဲအၾကာဘာလက်ာ္ကုီ၊ ပႜဲအၾကာဍဳင္ကြာန္ဂွ္ ဖန္ဖဒွ္ကၜဳင္ ပႜဲဘာလက်ာ္၊ ပႜဲကြာန္လၛဳႝ ခေတွ္ပြိဳင္ဍဳင္ သာဲယ်ံက္ရ။ သြက္ဂြံဗေတာန္လိက္မန္ဂွ္ ႏူကုႝဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ၐုိတ္သၸမာန္ ကုႝကၜဳင္အ႐ုီအဗင္ ႏြံရ။
(ဃ) ပေရင္ထတ္ယုတ္
ပႜဲကုႝအၾကာဗိြဳင္သဿာကေမၜာန္တအ္ဂွ္ ႏူကုႝဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ဆဝ္မၛဳဟ္ကု ဂေကာံပေရင္ထတ္ယုတ္ လၛဳႝတအ္တုဲ သြက္ဂြံကုႝပညာ ပေရင္ထတ္ယုက္ကုီေလဝ္ အစ႘အဇန္ဝြံ၊ ေဍံဟြံကတုႝဒွ္ကၜဳင္ရ။
(ငၛ) သဿာကေမၜာန္မန္
(ငၛ-၁) အေခါင္အရာသဿာကေမၜာန္
ပႜဲကုႝဍဳင္ေသံဝြံ၊ သဿာကေမၜာန္ဂကူမန္တအ္ ဒးကၜတ္ေကၜာန္စဒဿံင္ဂွ္ အႏၲရာဲေဇှာ္ရ။ တၜကေမၜာန္တအ္ ဗုီဒးစုိတ္ေဍက္ကးစရ။ ညးတာလ်ဳိင္ဗၜာဲသဿိင္ေသံတအ္ ဗုီဒးစုိတ္ရပ္တုဲ ပလံင္ဖ်ဵဍဳင္ပ႙ုေတံရ။ လေဆာဝ္မၢး ပုိန္ျဒပ္တအ္ဂွ္ ဒးဒုင္ပၜံင္ၐးဏာ ႏြံရ။
ဟုိတ္ဂွ္ရ ႏူကုႝဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ကုႝ သမဂၢသဿကေမၜာန္ရးမည ေစွ္စုိတ္ ယဝ္ရသဿာကေမၜာန္တအ္ ဂြံကၜဳင္ လိက္စဿတ္သမၲီ ဗဗြဲဓရ္ (ဝါ) လိက္ေကၜာံဍဳင္ဗဗြဲဓရ္မၢး သြက္ေဍံတအ္ အေခါင္အရာခုိဟ္တုိန္ေရာင္ ညာတ္ေကတ္တုဲ သၸေကာံဓ႐ုီကုႝသဿာကေမၜာန္တအ္ ကုႝလညာတ္သြက္ဂြံေကၜာန္လဝ္ လိက္စဿတ္သမၲီတတ္ေကၜာံ ဍဳင္ရ။ သဿာကေမၜာန္လၛဳႝတအ္ ဟြံတီဒှာဲအဆက္မၢး ႏူကုႝဂေကာံည႘သဿဟ္ကုီ၊ သမဂၢသဿာကေမၜာန္ရးမညကုီ ပႛဳင္ဏာကုႝ ကမၼတ႘ ေကၜာန္လိက္ေကၜာံဍဳင္ (ပါတ္သပဝ္) ဗဗြဲဓရ္တအ္ရ။
(ငၛ-၂) သၜာဲဂတးလညာတ္ ဗြိဳင္သဿာကေမၜာန္
ႏူကုႝသမဂၢသဿာကေမၜာန္ရးမည ကႜဳိက္ပ္တုဲေကၜာန္သၸကၜဳင္ ေပဲါသၜာဲဂတးလညာတ္ ပႜဲကုႝဗြိဳင္သဿာကေမၜာန္ မဟာခ်ာဲႏြံရ။ ရန္တဿအ္တင္အဓိကဝြံ၊ သဿာကေမၜာန္တိတ္ကၜဳင္ ႏူဍဳင္မန္ေတံ စပ္ကုႝလညာတ္ ဗဟုသုတ ပေရင္ ဍဳင္ကြာန္၊ ပေရင္မှိဟ္ ေကုာံ အေခါင္အရာသဿာကေမၜာန္တအ္ရ။ မြဲေဒသမဟာခ်ာဲဂွ္ ေကၜာန္သၸ သၜာဲဂတးလညာတ္သဿာကေမၜာန္ ဂြံမြဲအလန္တုဲ ကႜိဳပ္သကိုပ္သဿာကေမၜာန္ (၃၇) တၜ တိုန္စိုပ္ရ။
ႏူကုႝသမဂၢသဿာကေမၜာန္ရးမည ဂြံလုက္စုက္ဒဿံင္ကုႝ သဿာကေမၜာန္တအ္တုဲ စပ္ကုႝပေရင္ကေမၜာန္ ေကာန္ဂကူေလဝ္ ပံင္ေတာဲေကၜာန္စုိတ္ညးသကအ္ ဂြံကၜဳင္ရ။
(ငၛ-၃) ဂေကာံသဿာဂူသဿာဗၛ ေဒသကာန္မရ႘
ႏူကုႝသမဂၢသဿာကေမၜာန္ရးမည ဍဳိက္ကႜိဳပ္တုဲ ဒက္ပၲန္ဂေကာံ သဿာဗၛ သဿာဂူ ပႜဲကုႝေဒသသာဲယ်ံက္ ကုီရ။ ပႜဲကုႝေဒသကာန္မရ႘ဂွ္ ဂကူမန္ပ႙ု ဗြဲမဂၜဳိင္ ဒးဒုင္သၸစဿတ္သမၲီ ဂကူေသံ (ဝါ) အေခါင္တန္တဵမံင္ဍဳင္ေသံ ႏြံကၜဳင္ရ။ ဟုိတ္ႏူသဿာဗၛ၊ သဿာဂူတအ္ ႏြံအေစာံစရာဲ ပေရင္တုႝလြ႘တုဲ သြက္ဂြံဒွ္အာ မြဲဂေကာံမြဲကေရာံကုီ၊ တိဍာ္ေကၜာန္ဂူ ေကၜာန္ဗၛတအ္ ညံင္ဂြံသၜဲလးအာကုီ သြက္ဂြံကူသာန္သြံရာန္အာ ကေပါတ္ ကေညာတ္ညးတအ္ ဒးဒးရးရးဂွ္ သြက္ဂြံဗိုင္ကုႝကုီ မဒွ္ရ။
(စ) ပေရင္ပုိန္ျဒပ္ေကာန္ဂကူ
(စ-၁) ကေမၜာန္ပုိန္ျဒပ္ကမၼဏ႘ “မန္တလ”
ကမၼဏ႘ “မန္တလ” ဝြံ ဒွ္ကမၼဏ႘ဂကူမန္ ပတန္လဝ္ပႜဲဍဳင္မန္ေတံရ။ ကမၼဏ႘ဏအ္ ဓလိုက္လဝ္တမ္႐ုိဟ္ ဂၜိဳင္ကုႝလၛီကုိဋ္တုဲ ဒျမိပ္ဒဿံင္ကြ႘စက္ရ။ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ပေတွ္ေကတ္လဝ္ဝြံ ယဝ္ရ ျဒဟတ္ပေရင္ပုိန္ျဒပ္ ဂကူမန္ ေဇှာ္ေမာဝ္ခုိင္ကၜဳိက္မၢး အေခါင္အရာဂကူမန္ေလဝ္ ကလိဂြံမာန္ေရာင္ ေစွ္စုိတ္ရ။ ပႜဲဂကူမန္ ျဒဟတ္ ပုိန္ျဒပ္ဂၜဳိင္မၢး ကေမၜာန္ေကာန္ဂကူေလဝ္ ေကၜာန္ၐုိတ္ဂြံဗြဲမဂၜဳိင္ေရာင္။
စတမ္ႏူဂိတု (၆) ဂိတုဂ်ဳန္တုဲ ႏူကုႝဂေကာံည႘သဿဟ္ ေဖ်ံသၢဳတ္သြာတ္ သြက္ဂြံတက္က်ာ ကုညးအာကႜဳိပ္ ပႜဲကမၼဏ႘ “မန္တလ” (ကၜာေတံေကာ္ “တၜမန္”) ရ။ ေစွ္စုိတ္ လၲဴပေရင္ကေမၜာန္တုဲ ႏူကုႝဂေကာံည႘သဿဟ္ သၸသၠဳိပ္သၠ သြက္ဂြံစုတ္ေယွဝ္ယ်ာဂွ္ ဆဝ္မၛဳဟ္ကၜဳင္ႏြံရ။ ပႜဲကုႝသှာံအုိတ္ ဂိတုဒ႘ေျဇန္ပါမၢး ႏူကုႝညးတအ္ သြက္ဂြံ သ႐ုပ္စရင္ၾသန္ႏြံတုဲ ေကာ္ဘိက္ေယွဝ္ယ်ာတဿိေရာင္။ အပႜဲကုႝ အခိင္ဂွ္မၢး ႏူကုႝဂေကာံည႘သဿဟ္ သြက္ဂြံပါလုပ္ ေယွဝ္ယ်ာမာန္ ဖန္ဇန္လဝ္ရ။
(စ-၂) ကမၼဏ႘မန္ပႜဲဍဳင္ေသံ
အဓါန္ဂတေတံမၢး ယဝ္ရ ပေရင္ပုိန္ျဒပ္ဍဳင္ေသံကုႝ ဍဳင္ဗဿာ ပံက္ကၜဳင္ဂၜဳိင္မၢး ပေရင္ကူဗှိက္ ေကုာံ ကူသာန္သြံရာန္တအ္ ကတုႝဒွ္ကၜဳင္ ဂၜိဳင္င္မာန္ရ။ တုပ္တဵညံင္ရဵ ကမၼဏ႘ “မန္တလ” ပႜဲဍဳင္မန္ေတံ ကမၼဏ႘မန္ သၸစှးကုႝ ဂကူမန္မြဲ ဂြံမံက္ဂတဝ္ ပႜဲဍဳင္ေသံဏအ္ဂွ္ ဂစာန္ဒဿံင္ဖုိဟ္ရ။
(ဆ) အေခါင္အရာမှိဟ္၊ အေခါင္အရာေကာန္ငၛာ္ေကုာံ ညးၿဗဵ
(ဆ-၁) ဒပ္ပှာန္ဗဿာ၊ ကမၼဏ႘ဗဿာတအ္ သီတိဂကူမန္
ပႜဲကုႝတြဳႝရးဍဳင္မန္ပ႙ုတအ္ဝြံ ႏူကုႝဒပ္ပှာန္ဗဿာတအ္ အဆက္ဆက္ သီေကတ္လဝ္တိ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ရ။ လကၠရဵဏအ္မၢး ကမၼဏ႘ပေရင္ပုိန္ျဒပ္ဗဿာ မၾကပ္ဒဿံင္ကုႝ အလုႝအသ႘တအ္ ဆက္တုဲသီေကတ္ဒဿံင္တိ ႏူကုႝသဿာဗၛ မန္တအ္ ပၜန္ရ။ လဿဳဟ္ပႜဲကုႝ အလုႝအသ႘တဿိဏအ္ ပံက္တုိန္ပေရင္ပုိန္ျဒပ္ဍဳင္ေရာင္ ဂးတုိန္ဗက္ဟြံဂတာပ္ ကမၼဏ႘ ပေရင္ပုိန္ျဒပ္ဗဿာဂမၜဳိင္ စြံအ႐ုီပႜဲဍဳင္မန္ဂၜဳိင္ရ။ ပႜဲကုႝဍဳင္မန္ဂွ္ ကေပါတ္သယံဇာတနာနာ မပၲံကုႝေၾသာံ၊ ရဝ္ဗါ၊ စှၐ႘တအ္ေပင္တဿိဳဟ္ဒဿံင္တုဲ မိက္ဂြံလုပ္ဇလုိက္တံရ။
ဆဂး ကမၼဏ႘ဂကူသအာင္တအ္ လုပ္ကၜဳင္ပႜဲဍဳင္မန္ဗက္ဟြံဂတာပ္၊ ကိစၥဖံက္ပကဝ္အေခါင္အရာ မှိဟ္နာနာသာ္တအ္ ကတုႝဒွ္ကၜဳင္ရ။ ႏူကုႝဂေကာံဒက္ပၲန္အေခါင္အရာမှိဟ္ပႜဲဍဳင္မန္ဂွ္ ရန္တဿအ္ကုႝဂြံစုႝဒှာ သဿာဗၛ တအ္တုဲ စပ္ကုႝကုႝပညာ ကိစၥတိကုီ၊ တိဇကုေကၜာန္၊ နကုႝယဿဳဇကု ဂြံမံက္အာေပင္င္ဂွ္ ဗုိင္ကုႝကသပ္ ကုညးဍဳင္ကြာန္တအ္တုဲ၊ လၲဴကမၼဏ႘ ကၜဳင္ပၲိတ္စပရဲဂွ္ ဒစုႝဒစးအာေရာင္။
(ဆ-၂) အေခါင္အရာညးၿဗဵ၊ အေခါင္အရာေကာန္ငၛာ္
ပႜဲဍဳင္မန္သၠဳတ္သဿဝ္ဂွ္ ဟုိတ္ႏူကုႝ ေပဲါပှာန္ဟြံဂြံေဒံါဏီတုဲ ဂကူမန္ ဗြဲမဂၜဳိင္ ဒးၿဂိပ္ဒဵႏြံရ၊ ပႜဲကုႝညးဒဒိုက္ဂမၜိဳင္ဝြံ ညးျဗဵကုႝေကာန္ငၛာ္တအ္ဂွ္ ဒွ္ဒဒိုက္ဂၜိဳင္ရ။ ညးၿဗဵစုိပ္ဒဿံင္ ေဒသပယ်ဳႝကုီ၊ ပႜဲဍဳင္ေသံကုီ သြက္ဂြံတီ အေခါင္အရာ ညးတအ္တုဲ ႏူကုႝအစ႘အဇန္ညးၿဗဵကုႝ ေကာန္ငၛာ္တအ္ ေကင္ကုႝကၜဳင္တန္ဗေတာန္ေလဿင္င္ရ။ ဟုိတ္ႏူတန္ဗေတာန္ တအ္ဏအ္တုဲ ညးၿဗဵခ်႘ဒရာင္ ပေရင္ဂကူကုႝ ပေရင္မှိဟ္တအ္ ဂၜဳိ္င္ကၜဳင္ရ။
ေကာန္ငၛာ္ၿဂိပ္ဒဵတိတ္ကၜဳင္ ႏူကုႝဍဳင္မန္ပ႙ု စုိပ္ဒဿံင္ပႜဲဍဳင္ေသံ၊ ဟုိတ္ႏူစဿတ္သမၲီေကာန္ဍဳင္ေသံဟြံမြဲတုဲ ကာလမံင္ဘာမၢး ဒွ္အခက္အခုဲရ။ သြက္ဇဿာပ္ေကာန္ငၛာ္တအ္ဂွ္ အေခါင္ဗေတာန္လိက္ပႜဲဘာႏြံတုဲ ၐုိန္ရလိက္ စဿတ္သမၲီ ဟြံမြဲကၜာေလဝ္ သြက္ဂြံကုႝအေခါင္ဗေတာန္ပညာဂွ္ ႏူဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ကုႝ အစ႘အဇန္ညးၿဗဵကုႝ ေကာန္ငၛာ္တအ္ ဂစာန္မံင္ေရာင္။
နိဂုီ
အတုိင္ ႏူကုႝသဘင္သ႘ကၜ႘ေကာန္ဂကူမန္အလန္ပဥၥမ ေကၜာန္ဗဒွ္ ပႜဲကုႝကြာန္ဗလးဒုန္ဖာ္ေတံ ေဖ်ံလဝ္ကုႝ သၢဳတ္သြာတ္ေဟင္ ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္ ကုႝဂေကာံပါလုပ္ဒံဿင္ဂမၜဳိင္ ပႜဲကုႝဂေကာံဏအ္ဂွ္ ေစွ္စုိတ္ ခ်႘ဒရာင္အာ ပေရင္ဂကူ လၸာ္သၠဳတ္ဍဳင္ေသံေရာင္။
ဆဂး အတုိင္ဓဝ္ပေတွ္ ဂေကာံည႘သဿဟ္မၢး မန္ၐါဍဳင္ဏအ္ ပံင္ေကာံညးသကအ္ေဇတ္တ္မၢး ဒွ္ျဒဟတ္တုဲ ျဒဟတ္ဏအ္ေဟင္ သြက္ဂြံကေလင္ပၲန္ဍဳင္မန္ မြဲဝါပၜန္ ဒွ္မာန္ေရာင္။ ျဒဟတ္ပေရင္ဂကူ၊ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ပေရင္မှိဟ္၊ ပေရင္ပုိန္ျဒပ္ ဍဳိက္က္ေပင္င္မွေလဝ္ တဝ္ေစှဟ္ ပၜံင္ေကတ္ ဍဳင္မန္မာန္ေရာင္။
ပႜဲကုႝပြိဳင္ (၆) ဂိတုဏအ္ ဓမံက္ဂြံ႐ုပ္ရဵကေမၜာန္ ဗြဲမေထက္ႀကိဳက္တုဲ အတုိင္မူဝါဒ ေကုာံ ပေရင္ကေမၜာန္ ေဖ်ံလဝ္ ပႜဲကုႝသၢဳတ္သြာတ္သဘင္သ႘ကၜ႘ဂေကာံအလန္ဆ႒မေတံေဟင္ ဓမံက္အာ ႐ုပ္ရဵေရာင္။
ကမၼတ႘ေကင္ကာ
ဂေကာံည႘သဿဟ္ဂကူမန္
ဒဂုိန္ (၁၄) မံက္
သကၠရာဇ္ ၂၅၅၄
|
